Gửi tiết kiệm có kỳ hạn vẫn rút trước thời hạn được. Theo Thông tư 04/2022/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước (văn bản hợp nhất số 34/VBHN-NHNN năm 2024), rút toàn bộ trước hạn thì lãi suất tối đa bằng lãi suất tiền gửi không kỳ hạn thấp nhất của ngân hàng tại thời điểm rút. Rút một phần thì chỉ phần rút chịu mức đó, phần còn lại vẫn giữ lãi suất đã thỏa thuận. Ví dụ sổ 100 triệu, 6%/năm, rút hết sau 243 ngày chỉ được khoảng 66.575 đồng tiền lãi thay vì gần 4 triệu.
| Tình huống | Lãi phần rút | Lãi phần còn lại | Việc nên làm |
|---|---|---|---|
| Cần toàn bộ tiền, sổ còn lâu mới đến hạn | Lãi không kỳ hạn thấp nhất | Không còn | Tính xem cầm cố sổ có rẻ hơn không |
| Cần một phần tiền | Lãi không kỳ hạn cho phần rút | Giữ lãi cũ đến hạn | Hỏi ngân hàng có cho rút một phần không |
| Sổ còn vài ngày đến hạn | Mất gần hết lãi cả kỳ | Không còn | Vay tạm vài ngày hoặc đợi đến hạn |
| Sổ vừa tự tái tục vài hôm | Mất lãi kỳ mới (đã ít ngày) | Không còn | Hỏi quầy, nhiều nơi có quy định riêng cho mấy ngày đầu |
Các con số trong bài dùng ví dụ lãi có kỳ hạn 6%/năm và lãi không kỳ hạn 0,1%/năm. Mức thật do từng ngân hàng niêm yết.
Quy định về rút trước hạn
Thông tư 04/2022/TT-NHNN quy định việc áp dụng lãi suất rút trước hạn tiền gửi tại tổ chức tín dụng. Những điểm chính người gửi cần biết:
- Rút trước hạn là rút một phần hoặc toàn bộ tiền gửi trước ngày đến hạn.
- Rút toàn bộ: lãi suất áp dụng tối đa bằng mức lãi suất tiền gửi không kỳ hạn thấp nhất của ngân hàng đó tại thời điểm rút.
- Rút một phần: phần rút trước áp dụng lãi suất tối đa như trên. Phần còn lại tiếp tục hưởng lãi suất đang áp dụng.
- Việc có nhận rút một phần hay không, và rút tối thiểu bao nhiêu, tùy quy định từng ngân hàng.
Trước khi có quy định này, nhiều nơi bắt tất toán cả sổ khi bạn chỉ cần một ít tiền. Nay có thể rút một phần, nếu ngân hàng áp dụng. Hỏi rõ tại quầy hoặc xem điều khoản sản phẩm.
Ví dụ: rút toàn bộ
Sổ 100 triệu, kỳ hạn 12 tháng, lãi 6%/năm. Sau 243 ngày (khoảng 8 tháng) bạn cần tiền và tất toán.
- Nếu giữ đến hạn: lãi 100.000.000 × 6% = 6.000.000 đồng.
- Lãi đã "chạy" được trong 243 ngày theo mức 6%: 100.000.000 × 6% / 365 × 243 = 3.994.521 đồng. Đây là số bạn tưởng mình có.
- Lãi thật khi rút trước hạn, ví dụ lãi không kỳ hạn 0,1%/năm: 100.000.000 × 0,1% / 365 × 243 = 66.575 đồng.
Bạn mất 3.927.946 đồng so với lãi đã chạy, và mất gần 6 triệu so với giữ đến hạn.
Ví dụ: rút một phần
Cùng sổ trên, bạn chỉ cần 30 triệu.
- Phần rút 30 triệu hưởng lãi không kỳ hạn: 30.000.000 × 0,1% / 365 × 243 = 19.973 đồng.
- Phần còn lại 70 triệu giữ đến hạn, hưởng đủ 6%: 70.000.000 × 6% = 4.200.000 đồng.
- Tổng lãi: 4.219.973 đồng.
So với rút toàn bộ (66.575 đồng), rút một phần giữ lại được hơn 4,1 triệu tiền lãi. Đây là lý do nên hỏi ngân hàng có cho rút một phần trước khi tất toán cả sổ.
So với cầm cố sổ tiết kiệm để vay
Ngân hàng thường cho vay cầm cố bằng chính sổ tiết kiệm, lãi vay bằng lãi tiết kiệm cộng thêm một biên độ. Sổ vẫn chạy lãi đến hạn.
Cùng tình huống cần 30 triệu trong 122 ngày còn lại. Giả sử lãi vay cầm cố 8%/năm:
- Tiền lãi vay: 30.000.000 × 8% / 365 × 122 = 802.192 đồng.
- Sổ 100 triệu giữ nguyên đến hạn, lãi 6.000.000 đồng.
- Lãi ròng: 6.000.000 − 802.192 = 5.197.808 đồng.
Rút một phần như ví dụ trên chỉ còn 4.219.973 đồng. Cầm cố lợi hơn khoảng 977.835 đồng. Nếu phải rút toàn bộ, chênh lệch còn lớn hơn nhiều.
Cầm cố không phải lúc nào cũng lợi. Nếu chỉ còn vài ngày đến hạn hoặc lãi vay cao, phép tính có thể đảo chiều. Cách làm: lấy lãi bị mất khi rút trước hạn so với tiền lãi vay trong số ngày còn lại. Bên nào nhỏ hơn thì chọn bên đó.
Các bước rút trước hạn
- Xem trên thẻ tiết kiệm hoặc trong ứng dụng: ngày đến hạn, lãi suất, điều kiện rút trước hạn.
- Tính số lãi mất theo cách ở trên.
- Hỏi ngân hàng hai câu: có cho rút một phần không, lãi vay cầm cố sổ bao nhiêu.
- Rút tại quầy: mang căn cước công dân và thẻ tiết kiệm. Sổ mở online thì tất toán trên ứng dụng.
- Kiểm tra số tiền về tài khoản, đối chiếu với phép tính.
Không đưa thẻ tiết kiệm hoặc thông tin đăng nhập ứng dụng cho người khác "rút giúp". Cũng không nhận lời những người tự xưng nhân viên gọi điện mời "rút sớm vẫn giữ lãi" qua đường link lạ.
Câu hỏi thường gặp
Gửi tiết kiệm rút trước thời hạn có được không?
Được. Ngân hàng không giữ tiền của bạn đến hạn nếu bạn muốn rút. Nhưng phần rút trước hạn thường chỉ được hưởng lãi không kỳ hạn thấp nhất, nên gần như mất hết lãi của thời gian đã gửi.
Gửi tiết kiệm dài hạn có rút được không?
Được, quy tắc giống kỳ hạn ngắn. Sổ càng dài, số lãi mất khi rút giữa chừng càng lớn vì thời gian đã gửi nhiều hơn. Người chưa chắc về kế hoạch tiền bạc có thể chia thành nhiều sổ nhỏ.
Lãi suất không kỳ hạn là gì?
Là lãi suất áp dụng cho tiền gửi rút lúc nào cũng được, như số dư tài khoản thanh toán. Mức này rất thấp so với tiền gửi có kỳ hạn. Khi rút trước hạn, phần rút được tính lãi tối đa bằng mức không kỳ hạn thấp nhất.
Gửi tiết kiệm chi nhánh này rút chi nhánh khác được không?
Nhiều ngân hàng cho rút tại chi nhánh khác trong cùng hệ thống, nhưng có nơi chỉ cho rút tại nơi mở sổ hoặc giới hạn số tiền rút. Sổ gửi online thường tất toán trên ứng dụng. Gọi tổng đài ngân hàng hỏi trước để khỏi đi nhầm chỗ.