Lãi suất phẳng là cách tính lãi trên số tiền vay ban đầu cho mọi kỳ, dù bạn đã trả bớt gốc. Vì tiền lãi không giảm, lãi phẳng đắt hơn lãi dư nợ giảm dần cùng con số. Ví dụ vay 50 triệu trả góp 24 tháng, lãi phẳng 1%/tháng: mỗi tháng trả 2.583.333 đồng, tổng lãi 12 triệu. Quy ra lãi dư nợ giảm dần, mức này tương đương khoảng 21,6%/năm, không phải 12%/năm.
| Lãi phẳng (ví dụ) | Kỳ hạn | Tương đương lãi dư nợ giảm dần |
|---|---|---|
| 1%/tháng | 12 tháng | khoảng 21,5%/năm |
| 1%/tháng | 24 tháng | khoảng 21,6%/năm |
| 1%/tháng | 36 tháng | khoảng 21,2%/năm |
| 1,5%/tháng | 12 tháng | khoảng 31,7%/năm |
Bảng tính bằng cách tìm lãi suất làm cho dòng tiền trả góp bằng đúng số tiền vay. Quy tắc nhớ nhanh: lãi phẳng nhân gần 1,8 lần là ra lãi dư nợ giảm dần tương đương.
Công thức lãi phẳng
Tiền lãi mỗi kỳ = Số tiền vay ban đầu × Lãi suất kỳ
Tiền trả mỗi kỳ = Số tiền vay ÷ Số kỳ + Tiền lãi mỗi kỳ
Với 50 triệu, 24 tháng, lãi phẳng 1%/tháng:
- Gốc mỗi tháng: 50.000.000 ÷ 24 = 2.083.333 đồng.
- Lãi mỗi tháng: 50.000.000 × 1% = 500.000 đồng.
- Tổng trả mỗi tháng: 2.583.333 đồng.
- Tổng lãi 24 tháng: 500.000 × 24 = 12.000.000 đồng.
So với lãi dư nợ giảm dần
Cũng 50 triệu, 24 tháng, nhưng lãi 12%/năm (1%/tháng) tính trên dư nợ giảm dần:
- Trả gốc đều: tháng đầu lãi 500.000 đồng, tháng cuối chỉ khoảng 20.833 đồng. Tổng lãi 6.250.000 đồng.
- Trả đều niên kim: mỗi tháng 2.353.674 đồng, tổng lãi 6.488.167 đồng.
Cùng là "1%/tháng", lãi phẳng tốn 12 triệu, dư nợ giảm dần tốn khoảng 6,3 đến 6,5 triệu. Lý do: với lãi phẳng, ở tháng thứ 23 bạn chỉ còn nợ khoảng 4 triệu nhưng vẫn trả lãi như đang nợ 50 triệu.
Vì sao nhiều nơi báo lãi phẳng
Lãi phẳng dễ tính, dễ in lên tờ rơi, và con số trông nhỏ. Cửa hàng điện máy, xe máy, công ty tài chính cho vay tiêu dùng hay báo lãi theo tháng trên số tiền vay ban đầu. Ngân hàng khi cho vay mua nhà, mua xe, vay kinh doanh thường tính trên dư nợ giảm dần.
Không phải cứ lãi phẳng là lừa đảo. Vấn đề là người vay so sai: đặt "1,2%/tháng lãi phẳng" cạnh "12%/năm dư nợ giảm dần" rồi nghĩ hai mức gần nhau.
Cách quy đổi nhanh để so sánh
- Hỏi rõ: lãi tính trên số tiền vay ban đầu hay dư nợ còn lại. Câu trả lời phải có trong hợp đồng.
- Nếu là lãi phẳng theo tháng, nhân 12 để ra lãi phẳng năm, rồi nhân khoảng 1,8 để ước lãi dư nợ giảm dần tương đương.
- Cộng các loại phí bắt buộc (phí hồ sơ, bảo hiểm khoản vay) vào tổng chi phí. Chi phí thật chỉ đúng khi tính cả phí.
- So tổng số tiền phải trả trong cả kỳ, không chỉ so số tiền trả mỗi tháng.
Ví dụ nhanh: lãi phẳng 1,5%/tháng là 18%/năm lãi phẳng, nhân 1,8 ra khoảng 32%/năm. Bảng tính chính xác cho kỳ 12 tháng là 31,7%/năm.
Ví dụ đọc một báo giá trả góp
Cửa hàng báo: điện thoại 20 triệu, trả trước 4 triệu, phần còn lại 16 triệu góp 12 tháng, "lãi chỉ 1,2%/tháng". Bạn tính như sau:
- Gốc mỗi tháng: 16.000.000 ÷ 12 = 1.333.333 đồng.
- Lãi mỗi tháng nếu tính phẳng: 16.000.000 × 1,2% = 192.000 đồng.
- Tiền góp: 1.525.333 đồng/tháng.
- Tổng lãi 12 tháng: 2.304.000 đồng.
- Quy ra lãi dư nợ giảm dần: khoảng 25,6%/năm.
Nếu nhân viên nói "1,2% một tháng tức 14,4% một năm", con số đó chỉ đúng khi lãi tính trên dư nợ còn lại. Với lãi phẳng, chi phí thật cao gần gấp đôi. Nếu có thêm phí bảo hiểm cộng vào khoản vay, chi phí còn cao hơn.
Khi nhận báo giá, bạn nên xin ba con số: tiền góp mỗi tháng, số kỳ, tổng số tiền phải trả. Có ba con số này là tự quy đổi được, không cần tin vào lời quảng cáo.
Trả góp 0% có phải lãi phẳng 0%
Chương trình trả góp 0% thường do cửa hàng hoặc hãng hỗ trợ lãi. Tiền lãi bằng 0 nhưng có thể có phí chuyển đổi trả góp, phí hồ sơ, bảo hiểm, hoặc giá bán cao hơn so với mua trả thẳng. Muốn biết thật sự 0% hay không, so tổng số tiền trả góp với giá mua trả tiền mặt ở cùng thời điểm.
Tất toán sớm khoản vay lãi phẳng
Với lãi phẳng, trả hết nợ sớm có khi không tiết kiệm nhiều như bạn nghĩ. Một số hợp đồng tính số tiền tất toán bằng dư nợ gốc còn lại cộng phí trả trước, một số khác tính theo cách riêng. Trước khi tất toán, yêu cầu bên cho vay báo số tiền tất toán chính xác bằng văn bản hoặc tin nhắn.
Câu hỏi thường gặp
Lãi suất phẳng và lãi suất giảm dần cái nào lợi hơn?
Cùng một con số thì lãi dư nợ giảm dần luôn rẻ hơn, vì tiền lãi giảm khi bạn trả bớt gốc. Lãi phẳng 1%/tháng tương đương khoảng 21%/năm dư nợ giảm dần.
Lãi suất xe máy trả góp là lãi phẳng hay giảm dần?
Nhiều hợp đồng mua xe máy, điện thoại trả góp qua công ty tài chính báo lãi theo tháng trên số tiền vay ban đầu, tức lãi phẳng. Hãy đọc mục phương thức tính lãi trong hợp đồng để chắc chắn.
Vay 100 triệu trả góp 12 tháng lãi phẳng 1% mỗi tháng trả bao nhiêu?
Gốc mỗi tháng 8.333.333 đồng, lãi 1.000.000 đồng, tổng 9.333.333 đồng. Tổng lãi 12 tháng là 12 triệu, so với 6,5 triệu nếu tính 12%/năm trên dư nợ giảm dần với gốc chia đều.